اصول و مفاهیم مدیریت دارائی‌های فیزیکی - استان همدان

چرا مدیریت دارائی های فیزیکی؟

در تمامی جهان و از جمله ایران، سازمان های تحت فشار روز افزونی برای افزایش بهره وری خود هستند. ریسک ها و فرصت های متنوعی هر روز ظهور می کنند و الزامات مدیریت این ریسک ها و فرصت ها در حال تغییر است . مجموعه این عوامل سازمان ها را با انواع مختلفی از چالش ها رو در رو می کند. از جمله این چالش ها می توان به موارد ذیل اشاره کرد.

• افزایش تقاضا و متغیر بودن انتظارات مشتریان و سهام‌داران
• افزایش سطح استانداردها و الزامات در حوزه‌های ایمنی و محیط زیست
• تغییرات فناوری و نیاز به تغییر مداوم برای همگام بودن با تغییرات
• کمبود در نیروی انسانی متخصص و پویا
• لزوم آموزش و به‌­روزرسانی مداوم توانمندی­‌های فنی و سیستمی کارکنان
• جهانی شدن هرچه بیشتر کسب‌و‌کارها و تاثیرپذیری صنایع از مناسبات بین‌المللی

به صورت ویژه برای سازمان­‌های دارای محور، مدیریت پویا و بهینه این چالش­‌ها از اثرات سازمان­دهی یک ساختار مدیریت متعالی در خصوص دارایی­‌های فیزیکی است.

تحول و تکامل مدیریت دارایی­ های فیزیکی

می­‌توان ادعا داشت که قدمت مدیریت دارایی ­های فیزیکی شاید به قدمت تمدن بشر بر می­‌گردد. از زمانی که انسان موفق به ساخت و استفاده از ابزار در تولید کشاورزی، حتی پیش­ از آن در دوران شکارگری، شده است، صیانت از این دارایی‌­ها و ارتقا کیفیت و کارایی آن‌ها از مهم‌ترین دغدغه­‌های بشر بوده است. اما پس از عصر انقلاب صنعتی و با شتاب­‌گیری روند صنعتی­ شدن، توجه به اهمیت مدیریت بهره­‌ور تجهیزات روز افزون بوده است. موضوع نگهداشت نظام­‌مند تجهیزات و حفظ کارایی­ آن‌ها در تولید، با شروع عصر اتوماسیون و ورود ربات‌­ها به صنعت در دهه 1970 جلوه دیگر یافت و واحدهای مستقل نگهداشت در سازمان­‌های صنعتی ایجاد گشت. کم کم در سازمان­‌های بلوغ یافته توجه به دیگر مراحل چرخه عمر دارایی از جمله برنامه ریزی و مهندسی و ایجاد نگاه یکپارچه و کل‌نگر برای تولید بیشترین ارزش از دارایی‌­ها ضروری دیده شد. مدیریت دارایی­ های فیزیکی حاصل توجه مدیران صنایع به این موضوع و تکامل دانش و تجربه در این زمینه است. آنچه در دهه هفتاد میلادی با عنوان زحمت اجباری (Necessary Evil) و در سطح کارگاه­‌های تعمیرات صنایع شناخته می­‌شد، امروزه، با جاری شدن نگاه نظام­‌مند به کل چرخه عمر، به یکی از پیش­‌نیاز­های اصلی در تدوین برنامه­‌های راهبردی سازمان تبدیل شده است.

موفقیت در مدیریت دارایی های فیزیکی

برای موفقیت در پیشرفت مستمر و رسیدن به سطوح بالای بلوغ در مدیریت دارایی­ های فیزیکی نیاز به اجرای مجموعه ­گسترده‌­ای از فعالیت­‌ها از جمله تدوین اهداف و استراتژی، برنامه‌­ریزی مستمر برای اجرای پروژه­‌های بهبود، آموزش و فرهنگ سازی گسترده در سطح منابع انسانی و همچنین در درجه اول خواست جدی و پیگیرانه مدیران ارشد سازمان است. در این بین می‌­توان سه عنصر ذیل را به عنوان الزامات اصلی موفقیت در مدیریت دارایی­ های فیزیکی دانست.

• یک ساختار سازمانی یکپارچه که با رهبری و جهت دهی، پیاده‌سازی اصول و برنامه‌­های بهبود در مدیریت دارایی ­های فیزیکی را تسهیل کند.
• آگاه‌سازی کارکنان، توسعه شایستگی‌­ها و تعهد حرفه‌­ای و فنی ایشان و توسعه فعالیت­‌های تیمی و بین گروهی
• جمع آوری و مدیریت موثر اطلاعات و دانش از شرایط، عملکرد و ریسک­‌ها و هزینه­‌های دارایی‌­های فیزیکی